Miasto zmiany - miasto 4.0

W Collegium Iuridicum Novum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, w dniach 22-23 kwietnia 2015 roku,  odbywała się międzynarodowa konferencja pod tytułem „Major development tendencies in European cities - Identification and efficient intervention methods.”

Tematyka koncefencji jest zbieżna z problematyką podejmowaną w projektach Funcji ALTUM, stąd nasza obecność na konferencji i niniejszy artykuł, relacjonujący najbardziej interesujace wątki prezentowane podczas jej obrad.

Konferencja była ostatnim wydarzeniem w ramach międzynarodowego projektu „Cities of Change - cooperation of cities in the field of city development”  (CCnet), którego liderem jest Miasto Poznań. Projekt realizowany był  od czerwca 2013 do maja 2015 r., we współpracy partnerskiej 14 europejskich miast. W partnerskim projekcie uczestniczyły: Bolonia (Włochy), Bukareszt (Rumunia), Dyneburg (Łotwa), Dublin (Irlandia), Florencję (Włochy), Hagę (Holandia), Hengelo (Holandia), Kłajpedę (Litwa), Murcję (Hiszpania), Padwę (Włochy), Rennes (Francja), Wolverhampton (Wielka Brytania), Region Metropolitalny Hanower-Brunszwik-Getynga-Wolfsburg (Niemcy) i Poznań.

Projekt realizowany był dzięki wsparciu finansowemu Komisji Europejskiej w ramach Programu Europa dla Obywateli, Działanie 1 - Aktywni obywatele dla Europy, Poddziałanie 1.2 - Sieci miast partnerskich.

„Cities of change” to projekt, którego głównym celem jest stworzenie europejskiej sieci dla wymiany doświadczeń i dobrych praktyk dotyczących problematyki rozwoju miast. W projekcie podejmowane były takie zagadnienia jak: kreowanie strategii rozwoju miast, monitoring strategiczny, badania jakości życia mieszkańców, promowanie demokracji partycypacyjnej (w tym: konsultacje społeczne i budżet obywatelski) oraz zasad dobrego rządzenia. Istotnym aspektem projektu było promowanie transferu wiedzy z ośrodków nauki do samorządów dla bardziej efektywnego rozwiązywania problemów zarządzania miastami i świadczenia usług publicznych dla mieszkańców.

Temat konferencji: „Główne tendencje rozwojowe w europejskich miastach – Identyfikacja i skuteczne metody interwencji”, szczególnie interesująco zarysowany został podczas pierwszego dnia obrad. W pierwszej części tego dnia uczestnikom zaprezentowano prezentacje przygotowane przez troje Polaków na co dzień mieszkających i pracujących w Holandii, którzy tematykę konferencji podejmują zarówno w swojej pracy dydaktycznej na tamtejszych uczelniach, jak i w projektach wdrażających różnego rodzaju inicjatywy rozwojowe na terenie holenderskich miast.

Zuzanna Skalska (Holandia), projektantka - związana m.in. z Concordia Design i współzałożycielka poznańskiej School of Form,  w swojej prezentacji zatytułowanej „Świadomość Zmian: Przyszłe Miasto Wersja 4.0”, przywołała prognozy, z których wynika, że w 2050 r. więcej niż połowa ludzi na Ziemi będzie żyć w miastach. Wskazując tę perspektywę, prelegentka, mówiła o konieczności zmian, o powrocie do miasta jako wspólnoty. Mówiła też o świadomości, że mieszkańcy tworzą dziś miasto (stąd tytułowy termin: miasto – wersja 4.0). Ok. roku 2050 pojawią się tzw. mega cities - m.in. Londyn, Tokio, Rio de Janeiro czy Stambuł. „Już dziś – wskazała Skalska - w Stambule mieszka ponad 14 mln ludzi i każdego ranka cieśninę Bosfor w drodze do pracy pokonuje 8 mln mieszkańców!”. Prelegentka zwróciła uwagę, że w takich ogromnych organizmach miejskich jednym z kluczowych problemów będzie zapewnienie bezpieczeństwa jego mieszkańcom. Zgoda na ciągły monitoring i oddanie części naszej prywatności będzie wkrótce koniecznością. Już teraz projektuje się i testuje się rozwiązania wykorzystujące najnowsze technologie w tym zakresie. Technologie służą też coraz częściej rozwiązywaniu wielu innych problemów rosnących miast, jak choćby wykorzystanie dronów w transporcie przesyłek, czy nowe podejście do oświetlania ulic w miastach (linie fosforyzujące w asfalcie). Swój renesans w miastach niedalekiej przyszłości będzie przeżywać transport kolejowy, powszechnym środkiem transportu staną się rowery, dla których już dziś projektuje się nadziemne ścieżki rowerowe.

„ Miasto to laboratorium” – mówiła Skalska, wskazując z jednej strony na pomysły wielorakich zastosowań np. druku 3D do indywidualnie wykonywanych sprzętów a nawet domów i mostów, a z drugiej na rozwiązania takie jak produkcja żywności na terenach zurbanizowanych. „Dom stanie się miejscem produkcji” - prognozuje prelegentka Holandii, przewidując wielki powrót rzemiosła, a wożenie żywności ze wsi do miasta stanie się wkrótce mniej opłacalne niż wykorzystanie budynków pod mini plantacje w centrum miast.

„Think Diferent - Kultura jako spoiwo łączące społeczeństwo z miastem” – to tytuł wystąpienia Jacka Rajewskiego (Holandia), który na przykładzie Amsterdamu prezentował zmiany w funkcjonowaniu instytucji kultury, wskazywał na coraz większe znaczenie inicjatyw oddolnych mieszkańców w kreowaniu wydarzeń kulturalnych w mieście oraz na rosnącą rolę przemysłu kreatywnego.

Izabela Bołoz, polska edukatora i projektantka z holenderskiego Eindhoven, w swoim wystąpieniu, zatytułowanym „Aktywne miasto - z perspektywy mieszkańca” opowiadała o Strijp-S - dzielnicy Eindhoven, w której mieszka. Dzielnicę, którą definiuje się jako kreatywne i kulturalne centrum miasta, stworzono na ok. 30 ha terenów pofabrycznych Philipsa, gdy firma wycofała się z miasta. To dzielnica, w której nie tylko władze miasta realizują rewitalizację obiektów pofabrycznych i biurowych, łącząc przemysłową przeszłość z wizja przyszłości. Tu także znajdują możliwość realizacji projekty kreowane przez wspólnotę mieszkańców.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Po prezentacjach gości z Holandii, w drugiej części pierwszego dnia konferencji, w interesującej formule debaty oksfordzkiej podjęto temat zmniejszania się liczby mieszkańców Poznania. Postawiono tezę, która brzmiała: “Rewitalizacja Śródmieścia zatrzyma spadek liczby mieszkańców Poznania”, której broniła grupa proponentów a podważyć jej prawdziwość starała się grupa oponentów. Obie grupy składały się z przedstawicieli poznańskich środowisk naukowych, organizacji pozarządowych i instytucji miejskich.